Bureaucratie in Mexico is wel een dingetje. En hoewel er een boel informatie online beschikbaar is, over bijvoorbeeld de bewijslast, is de lijst nooit compleet. Soms niet omdat je buitenlander bent, soms gewoon niet omdat iemand vindt dat het anders moet en vergat de website aan te passen.
Het blijft altijd spannend hoeveel dagen je kwijt bent aan het regelen van iets simpels. Zo hadden we in Merida voor elke handeling bij Transito bijvoorbeeld een adresbevestiging nodig van INM, dat betekende dat je sowieso 4 dagen kwijt was daar waar een Mexicaan het in 1 of 2 dagen kon regelen. Je moet naar transito voor de aanvraag brief (lange rij), naar INM om die in te levereen met een shitload documenten (In de rij) , dan naar de bank (weer in de rij) om te betalen, dan een paar dagen later weer naar INM (weer in de rij) om de bevestiging op te halen. En dan weer naar transito om dat te regelen wat je wilde regelen, je jaarlijkse tarjeta de circulacion, je rijbewijs verlenging, whatever. En dan zat je een hele dag in de rij, van loket naar loket. Mits je de juiste papieren bij je had, anders moet je eerst dat weer regelen.
In La Paz is het wat simpeler. Het op kenteken zetten van de motocarro van mijn zoon was in een half uurtje gebeurd. Je gaat naar de voertuigregistratie, dat is de man van de keuring zeg maar, die maakt wat foto's, kwakt alles in de computer, en geeft je een bonnetje, dan ga je naar Finanzas, zo heet Transito in deze stad, en schuif je aan. Dat gaat retesnel, geen getrut, gezeik of gezeur, van loket A naar loket B waar je betaald naar loket C waar je je kenteken en tarjeta krijgt. Hopla, klaar, tot volgend jaar!
Het hele huizen koop project heeft allerlei bureaucratisch geneuzel sommige dingen zoals de inschrijving in het kadaster en deponeren en registreren van de koopakte doet onze advocaat, maar andere zaken moet je zelf regelen. SAPA is er zo 1, de wateraansluiting.
De vorige eigenaren hadden een zakelijke aansluiting, het huis heeft geen watermeter en wij hebben geen eigendomsakte. Iets wat verplicht is, samen met het betaal bewijs van Predial, ook iets wat wij niet hebben. Volgend jaar pas. Maa rje moet binnen 3 weken het contract overzetten. Zie je de tegenstrijdigheid in het systeem?
Anyway, je MOET eerst naar SAPA, je watercontract overzetten want CFE de stroommaatschappij wil de bon zien van het overzetten van je watercontract. Maar SAPA helpt je niet als je geen stroomrekening hebt.
Blablablabla......soms word je er knettergek van.
Mijn zoon had bij zich:
- de brief van de notaris dat we echt eigenaren zijn van het pand
- de waterbon van de vorige eigenaar (die zat in het hek geprakt en we dachten: Mss is het slim die mee te nemen)
- zijn CURP document plus kopie
- zijn resident Card plus kopie
- zijn paspoort plus kopie
- geen stroomrekening, want die komt pas over 2 maanden en we moeten binnen 3 weken.....blablabla......
Welkom bij SAPA, so far so good, hij mocht naar een balie, retedruk hier appte hij nog, maar dat bleken allemaal wanbetalers. De "overige zaken" zat uit zijn neus te peuteren.
Er is een openstaande rekening, dus die moet u eerst betalen (zucht) 948 peso, hopla, de rekening van deze maand.
Ik kan u niet inschrijven voor deze rekening u mist de volgende documenten:
- verklaring fiscale status van SAT (belastingdienst)
- verklaring van Predial (betaling OZB als je het zou omzetten naar Nederlandse begrippen)
Ja maar, zegt mijn zoon, ik heb het net gekocht dus ik heb geen predial, volgend jaar pas. Bij loket 5 kunt u er 1 laten uitdraaien op het kadastraal nummer en dat is voldoende......... een nutteloos papier dus, want als het in hun systeem zit, waarom moet het dan op papier van loket 5 naar loket 2? Anyway, je leert dat mopperen en vragen stellen weinig zin heeft. Je laat op zulke dagen je Nederlandse efficiëntie thuis, je neemt extra geduld mee, en volgt met een braaf uitgestreken gezicht de vinger........naar de SAT dus.
Daar mag je niet door de voordeur voor zulke futtiliteiten, je moet om het gebuw heebm door een klein poortje qwaar een bewaker zit, die eerst 101 vragen stelt, dan mag je naar binnen. Je staat dan te wachten tot er een medewerker naar buiten komt, die vraagt wie je bent, neemt je SAT verklaring in samen met je Mexicaanse ID Kaart, en doet dat bij alle nieuwe wachtenden en gaat dan naar binnen. Dag ID-kaart.......
Kwartiertje later komt die persoon weer naar buiten, de halve stad staat daar in de blèrende zon en hitte te wachten, roept wat namen af deelt papieren uit geeft documenten terug en gaat weer naar binnen en jij wacht netjes tot jouw naam geroepen wordt.
En dan ga je weer terug naar SAPA, eerst naar loket 5 voor de verklaring Predial en dan terug naar loket 2, en dan is het met 5 minuten geregeld. Is het nog steeds een zakelijk adres? vraagt de mevrouw. Nee zegt mijn zoon, het is een woonhuis en 6 appartementen. Muy bien, residential entonces, dan pas ik dat aan. Even controleren of op de volgende bon het gewijzigd is anders even terugkomen voor een correctie.
Niemand had het over die ontbrekende meter. Via interent leren we dat we hoogst waarschijnlijk een basis tarief betalen van 220 peso per maand. (11 euro) en het maakt niet uit hoeveel water we opmaken. We zijn met 6 huizen op ons land en hebben dus 6 tinaco's en de waterton voor de tuin. En later misschien nog wel meer tinaco's. (dat is een plan)
We hebben op de oneven dagen van de maand water (volgens de app van de stad), op de even dagen komt er geen water uit de leiding en zijn we aangewezen op onze eigen voorraad in de tinaco's. Zo werkt dat in de stad met waterschaarste.
11 euro per maand voor 6 huizen, ongeacht het verbruik. Zelfs als ze 220 peso per huis zouden rekenen is het nog spotgoedkoop. In het huurhuis hebben we wel een meter, we betalen zo'n 284 peso per maand met zijn 2-en.
Maar het kan nog dat het internet het fout heeft, net als met al die documenten die je mee moet nemen.
Volgende stap: CFE, maar dat doen we volgende week, morgen komt architect A en overmorgen architect B en de dag daarna geloof ik de tuinman om een boom om te hakken.
CFE heeft geen tijd waarbinnen het geregeld moet zijn. En we moeten 6 meters overzetten, dat zal ook wel weer een heel gedoe zijn.