Af en toe kijk ik nog op Facebook, even neuzen, iets te koop zetten op Marktplaats, je kent het wel, maar niet meer actief zelf daar mijn leven in de spotlights zetten, ik ben wel klaar met die tracking en het algoritme. En daar herinnerde Facebook mij weer eens fijntjes aan de afgelopen weken.
Het orkaanseizoen is bijna voorbij, mijn nood-rugtasje met voorgeschreven zaken kan weer in de kast, over tot de orde van de dag. Dat zou je denken. Maar opeens zit mijn hele Facebook al weken vol met video's die me aanmanen een voorraad aan te leggen en me voor te bereiden op een aanstormende ramp.
Te idioot voor woorden, tenzij er natuurlijk iets aan de hand is wat dat rechtvaardigt. Maar dat kan ik dan weer niet vinden anders dan massaal ontdooiende vriezers in Europa en brandende olieraffinaderijen, en de dreiging van Trump die het Midden Oosten gaat platbombarderen. Ik schrijf dit artikel op de dag van de tussentijdse verkiezingen in de VS en de wereld houdt zijn adem in en vindt dat ik wel wat beters te doen zou moeten hebben dan op Facebook naar de groeiende paniek te zitten kijken: ik moet de winkel in en pleepapier hamsteren.
Want dat gaat me redden als de pleuris uitbreekt. Het schijnt dat een hele zwik landen tegelijk een advies hebben uitgevaardigd voor een noodvoorraad en een bewustwordingscampagne zijn gestart over overleven en zelfredzaamheid in tijden van rampen en oorlog. En de content creators duiken er vrolijk bovenop en wakkeren het vuurtje van angst aan bij de massa makke schapen die alles geloven wat ze zien op het internet.
Als ik de lijst met landen bekijk denk ik: Ja, leuk wel, allemaal van die verwende landen waar iedereen naar de regering kijkt voor veiligheid en waar ze helemaal niks meer zelf kunnen als het gaat om logisch denken en overleven. Maar je zou, vanwege de timing bijna denken dat zij iets weten wat wij niet weten en daar gaan de meeste mensen die reageren op Facebook ook van uit blijkbaar. Ik voorzie weer een massahysterie die niet te filmen is. Sommigen beweren dat het een profilering is om te kijken hoe gehoorzaam mensen zijn, dat we dan via one telefoon en creditcard gebruik getraceerd worden en dan weten ze precies wie al voldoende gehersenspoeld is, en wie niet. Die hebben vast de afdeling aluminiumfolie geplunderd voor een mega voorraad hoedjes om zichzelf te beschermen.
Angst is het meest winstgevende product op het internet momenteel. We worden bang gemaakt over internet veilgiheid, we zijn als de dood dat een hacker ons via Siri iets op de mouw spelt waardoor we van het padje afraken, of dat onze in de cloud koelkast of thermostaat ook gehackt worden, we staren argwanend op de telefoon naar de deurbel camera als er aangebeld wordt en schelden vervolgens alles verrot als het de pakketbezorger was met zijn chronische haast die alweer weg is voordat jij het signaal "goed volk" had verwerkt in je afgestompte hersenen. We zijn bang voor klimaatrampen, plunderende Gen Z of X of welke letter die gasten hebben gekozen die nog over was uit de regenboogclub.
We zijn bang voor buitenlanders, inbrekers, we kiezen onze vakantie zorgvuldig want je wilt niet op een onveilige plek zitten, we zijn bang voor vertraging, voor producten over de houdbaarheidsdatum en voor hart en vaatziektes. We zijn bang voor oud worden en krakkemikkig en we zijn bang lamgelegd te worden door een overheid die de boventoon gaat voeren over ons dagelijks leven.
En toch hebben we allemaal onze telefoon toegang gegeven tot onze locatie, slaan we onze wachtwoorden op in de cloud net als al die belangrijke documenten die in je noodrugtasje moeten zitten, en lullen we dagelijks even met de Ai om te horen wat voor weer het wordt zodat je weet of de zandzakken wel of niet voor de deur moeten of wat je vanavond wilt eten.
Je voedt het angstmodel zelf met je gedrag, en je profilering is allang afgerond, want de Ai van je koelkast weet eerder dat je melk op is van jijzelf. En je automerk weer precies waar je reed het afgelopen jaar en waar je tankte en of je wel of niet netjes voor de servicebeurt bent komen opdagen. De supermarkt kent jouw eetgewoontes beter dan je eigen partner en als zij het niet weten weet Hello Fresh het wel voor je. En Uber, tja......ik neem aan dat je inmiddels wel beeld hebt? Je koopt je dagelijkse koffie via de Starbucksapp en Starbucks heeft over een paar maanden die koffie gewoon al klaarstaan voor je nog voor je binnen bent. Want ze wisten dat je ging komen.
Lach maar, maar er zijn al genoeg landen waar reclame borden hangend ie verspringen als jij er aan komt zodat je voor jou relevante reklame ziet op straat. Net als dat in de supermarkt de prijs verandert omdat jij met je topsalaris en via je klantenkaart geregistreerde koopgedrag hebt aangetoond dat je best een dubbeltje meer kunt betalen voor je ingevlogen avocado's en amandelmelk.
En toch zijn we bang, bang om te mislukken, bang wat een ander van ons vindt, bang om controle te verliezen, bijna bang voor onze eigen schaduw, terwijl we ons geheel vrijblijvend laten schaduwen door de big tech. Hoe bijzonder is dat? En die big tech weet als geen ander dat als de oorlog op de stoep staat, en de wereld dreigt te vergaan jij heel ander koopgedrag, leesgedrag en reisgedrag vertoond dan wanneer alles kalm en rustig is.
En zij willen dat je bang bent, want in die angst van jou ziet hun verdienmodel. En in die angst van jou zit de macht die de wereld die goed voor jou zou moeten zorgen nodig heeft om jou naar hun hand te zetten, en terwijl jij alweer toekijkt hoe auto's meegesleurd worden in een verwoestende overstroming, huizen van de klif flikkeren en het bos achter je huis af fikt terwijl er een onbekende drone overvliegt, ga jij dingen doen die voor hun geld opleveren, of nog meer macht, zodat straks......op een dag........
Weet ik veel wat ze dan doen, dan moet ik ook een aluminium hoedje opzetten en het aluminium folie was uitverkocht. Ik heb geen idee wat ze doen, of gaan doen, ik weet wel dat er nu op dit moment nog steeds niets gebeurd is wat al die paniek van die noodrugtasjes zo nodig maakt. Maar tegen de tijd dat jullie deze hersenspinsels lezen is dat misschien al wel duidelijk? Want we leven in een tijd waarin we moeten leven bij de dag, elke dag kan de wereld anders zijn, elke dag kan er iets gebeuren wat we niet meer onder controle hebben of krijgen en wat ons kan vernietigen.
Ik pleit er voor dat we meer bij de dag leven vanuit een ander standpunt: Leven alsof elke dag je laatste op aarde is. Niet meer piekeren over de toekomst De telefoon eens wat vaker uitzetten zodat we Google lekker ind e war brengen en een dagje niet te traceren zijn bij AH of een andere buurtsuper. Een keer niet kiezen voor automatische overboeking bij het betalen van rekeningen en lekker met de hand betalen. En het internet loslaten.Want weet je wat het eerste is wat wegvalt als alles naar de pleuris gaat en jij met die nood-rugtas de schuilkelder in moet? Juist, het internet. Leer leven zonder internet, wordt zelfredzaam en laat je niet verleiden om je angst te laten groeien binnen het verdienmodel, Weiger iemands product te zijn en leef je eigen leven, ten volle.
Vandaag!
Foto: Chiapas, Mexico