Op 15 en 16 september, als ik dit blog schrijf dus, viert Mexico Dia de la Independencia. De Mexicaanse onafhankelijkheidsdag die officieel op de 16 is maar op de 15de begint. Eén van de belangrijkste feestdagen in dit patriottistische land. Het feest begint op de 15de in de avond met de El Grito de Dolores en het luiden van de klok om middernacht.
Een stukje geschiedenis voor de liefhebbers: In de vroege ochtend van 16 september 1810 werd de "Grito de Independencia" geroepen, de oproep tot de strijd tegen de Spaanse overheersing en een onafhankelijk Mexico. De priester Miguel Hidalgo y Costilla in de stad Dolores, gelegen in Guanajuato, startte met deze actie de Onafhankelijkheidsbeweging.
Hidalgo nam onafhankelijkheidsidealen aan die zich vanaf 1808 verspreidden over het grondgebied van Nieuw-Spaanse Staten, hij nam deel aan samenzweringen, geheime bijeenkomsten vermomd als literaire bijeenkomsten, gehouden in het huis van de Corregidor van Querétaro, Miguel Domínguez en zijn vrouw Josefa Ortiz de Domínguez, hij bracht opmerkelijke mensen samen, advocaten, handelaren en militairen benadrukten.
Het was geen eenvoudige oproep, ooit bezocht ik in Guanajuato het huis waar al die samenzweerders bij elkaar kwamen en ik werd helemaal horendol van alles afvalligen, afsplitsingen, jaartallen, herkansingen en nieuwe pogingen. iedereen stond elkaar in die onafhankelijkheidsstrijd zo'n beetje naar het leven en iedereen had een mening waarom het anders moest. Foto na foto van "Nationale helden" die elkaars bloed wel konden drinken maar uiteindelijk wel vorm gaven aan het huidige Mexico: een federale republiek met onafhankelijk aangestuurde staten en een gezamenlijke grondwet op humanitaire grondslag.
In 1810 riepen ze massaal en eensgezind: Muera el mal gobierno! (dood aan de foute regering) tegenwoordig houden ze het bij een beschaafd maar nog steeds even geëmotioneerd: Viva Mexico, Viva la republica Mexicana. of de variatie daarvan: Viva México! Viva la Independencia! Vivan los héroes! (leve Mexico, leve de onafhankelijkheid en leve onze helden)
Wij hebben gisteren dat moment niet afgewacht. Het is een echt Mexicaans feest, en hoewel gastvrij, wordt er ook een beetje fronsend gekeken naar buitenlanders op deze patriottistische feestdag vooral in de provincie. In de grote steden is het redelijk normaal dit bij te wonen zeker in Mexico Stad waar een enorme show is met na het luiden van de bel een groot vuurwerk, maar niet overal ben je even welkom zeg maar. Je merkt er niks van want je ongenoegen verstoppen is onderdeel van de cultuur, maar je merkt het wel, als je begrijpt wat ik bedoel, zeker als je al langer in dit land bent.
We vonden er ook niet zoveel aan, slecht ingeregeld geluid, veel te veel politie op de been, en de walm van warme mais was om te snijden. We kwamen om 8 uur aan, dreunden het plein af en een half uur later nadat we een rondje gelopen hadden, was het al veel drukker en was al bijna iedereen al een beetje dronken en dan duurt het feest nog tot de volgende ochtend.
Iedereen is in de clubkleuren, net als de versiering die me elk jaar weer aan vervroegde kerstversiering doet denken. Rood, wit en groen. Vreten, zuipen en hossen op veel te veel bastonen die je oren doen fluiten. Ik ben al een uur thuis als ik dit typ op de 15de, en ik heb nog steeds een fluit in mijn oren. Echt iedereen komt daar met een gehoorbeschadiging vandaan, ik zweer het je, daarom zijn die Mexicanen zo luidruchtig, allemaal gehoorbeschadiging. Ze lopen rustig rond op zo'n feest met piepklein kersvers pasgeboren babietje in een deken gewikkeld. Dat kan niet anders dan dat zo'n kindje daar iets van overhoud al die dreunende herrie. Mijn nierstenen zijn in ieder geval weer gratis verpulvert. Jammer van mijn oor, maar dat zal wel wegtrekken.
Op het andere plein, achter de grote Chedraui was kermis, die was bijzonder stil in vergelijk met het grote plein. Geen muziek, geen getoeter en getetter, alleen wat gillende kinderen in de draaimolens. Bizar stil. Bijna saai.......(het is ook nooit goed hé? hahaha)
Op de 16de zit iedereen thuis, zijn kater uit te zitten terwijl je familie op bezoek krijgt en Pozole eet samen. Pozole is een dikke Mexicaanse soep of stoof zo je wilt, met kip of varkensvlees en hominy als basis. Dat is een mais die ontveld is, het vlies is van de korrel verwijdert. Dat doen ze door de mais te behandelen met alkali (kalk), het is een typisch Meso Amerikaans gerecht wat in drie varianten komt die overeenkomen met.....hoe kan het ook anders: de kleuren van de Mexicaanse vlag. je hebt Pozole blanco, verde en rojo. Elke variant heeft zijn eigen typische smaak en bereiding.
Pozole hoort bij feestdagen, dus je kunt pozole eten op je verjaardag, met oudjaar en dus tijdens de onafhankelijkheidsdag.
September is een beetje de maand van de helden en de oorlogen, de Dia de la Independencia wordt vooraf gegaan door de jaarlijkse herdenking van la Gesta Heroica de los Niños Héroes de Chapultepec. Ook een landelijke feestdag, maar geen vrije dag zoals de 16de.
Weer een stukje geschiedenis: Tijdens de inname van het kasteel van Chapultepec door de Amerikaanse invasie op 13 september 1847 verloren zes Mexicaanse cadetten hun leven in de verdediging van dit kasteel wat symbolische betekenis heeft in Mexico (het is trouwens geen echt kasteel maar een landhuis) Het waren: Juan de la Barrera, Juan Escutia, Agustín Melgar, Fernando Montes de Oca, Vicente Suárez en Francisco Márquez.
De verdediging van Chapultepec werd uitgevoerd door 200 cadetten van het Militaire College onder leiding van generaals Nicolás Bravo en Mariano Escobedo, evenals 632 soldaten van het bataljon San Blas onder leiding van kolonel Santiago Xicoténcatl. Om dat kleine garnizoen te versterken, stuurde generaal Antonio López de Santa Anna 2.450 man naar de voet van de heuvel waarop het kasteel ligt. Maar er waren iets meer dan 7.000 indringers, onbegonnen werk dus.
Nadat de Amerikanen het bataljon hadden vernietigd, klommen ze de heuvel op en drongen het kasteel binnen, waar de Mexicaanse cadetten, de meesten tussen de 15 en 18 jaar oud, tot hun dood vochten. Bij de gevechten raakten nog eens vier leerlingen van het Militair College gewond en werden er 37 gevangen genomen.
Ter ere van de zes gevallen cadetten, bekend als de Niños Héroes (Helden kinderen), wordt er elk jaar op 13 september in Mexico een burgerfeest gehouden.
Kijk, en dat bedoel ik nu met patriottistisch. Ik kan echt geen enkele Nederlandse herinnering bedenken waar we tot op de dag van vandaag pak 'em beet 180 jaar later nog precies de namen weten en eren met een Nationale feestdag van een paar soldaten. Mexico is groots in dat soort patriotisme. We hebben Dia de la Bandera ( de dag van de nationale vlag) ergens in februari, ze hebben hier van die immense vlaggen, die je met 50 man moet hijsen en strijken. Ik zag hem in Mexico Stad en in Ensenada, en in Acapulco, die enorme vlag, en soms wappert er 1 in Cancun. En we hebben de dag van het leger, de dag van de luchtmacht, de dag van generale staf en ga zo maar door. Ze houden hier wel van herdenkingen.
Terwijl ik dit schrijf hoor ik knallen buiten, onregelmatig. Dat is apart, en net als zoveel andere mensen lusite rik nog eens goed voordat ik de conclusie trek dat het net als afgelopen week alweer vuurwerk is. De afgelopen week was er op de legerbasis achter mijn huis een grote vuurwerkshow voor die helden kinderen. De stad sprak er schande van, want vuurwerk is verboden, en men klaagde steen en been over zielige honden enzo en twee maten. Waarom mag het leger het wel en het volk niet. En het is zo ongebruikelijk hier vuurwerk dat een aantal mensen de politie belden omdat ze dachten dat het een vuurgevecht was.
Dat kan natuurlijk zomaar in Mexico. Maar deze nacht van 15 en 16 september is het geen vuurgevecht en geniet ik alweer vanaf het dakterras van een prachtige vuurwerkshow waar geen eind aan lijkt te komen, in de clubkleuren en de kleuren van Pozole. Heel patriottistisch.
Foto: het Staatsoverheidsgebouw versierd met het podium, La Paz, BCS, Mexico
